Op 4 en 5 mei herdenken we in Nederland de slachtoffers van oorlog en vieren we onze vrijheid. Een vrijheid die al tachtig jaar standhoudt en die allesbehalve vanzelfsprekend is. Het is juist die vrijheid die we op 9 mei, op Europadag, opnieuw moeten vieren. Want intensieve Europese samenwerking is een van de belangrijkste redenen waarom wij al generaties lang in vrede kunnen leven.
Waarom is Europadag eigenlijk geen nationale feestdag? Juist in de week waarin we stilstaan bij oorlog en vrijheid, past het om ook stil te staan bij de bron van die vrijheid: het Europese project. Wat begon als een samenwerking om nooit meer in oorlog met elkaar te raken, groeide uit tot een unie die vrede, welvaart en stabiliteit bracht.
In Den Haag, internationale stad van vrede en recht, laten we dat zien. Op 9 mei kleurt het stadhuis blauw en geel. Letterlijk, want de prijkt de projectie van de Europese vlag op het Haagse stadhuis. Hier wappert de vlag van Europa, als symbool voor samenwerking, democratie en gerechtigheid. In Den Haag werken dagelijks duizenden mensen aan internationale vrede en rechtsorde: van het Internationaal Strafhof tot het Vredespaleis, van Eurojust tot het Kosovo Tribunaal.
Tegelijkertijd is het contrast op 9 mei schrijnend zichtbaar. Terwijl wij het licht van samenwerking laten schijnen, rolt in Moskou een stoet tanks en raketten over het Rode Plein. Daar viert men de Dag van de Overwinning met militaire spierballentaal. Een boodschap aan de wereld, aan Europa en vooral aan Oekraïne.
Want ook in Europa is oorlog geen verleden tijd. In Oekraïne vechten mensen voor hun vrijheid, voor hun land, voor hún recht op een Europese toekomst. En binnen onze eigen Unie staan democratie en mensenrechten onder druk. Antidemocratische sentimenten, complottheorieën en haatdragende retoriek winnen terrein.
Juist daarom moeten we Europadag niet alleen omarmen, maar koesteren. Als moment van reflectie, en als feest van hoop. Als investering in een gezamenlijke toekomst. Want of het nu gaat om het aanpakken van klimaatverandering, het beschermen van onze economie of het verdedigen van onze veiligheid en onze democratische rechtsstaat: geen enkele stad, geen enkel land kan het alleen. Onze toekomst is Europees.
Europa is geen abstract instituut in Brussel. Europa zijn wij. In Den Haag, in Hamburg, in Lviv, in Warschau. Het is aan ons om dat licht van samenwerking levend te houden. Meer bruggen bouwen, minder muren optrekken. Meer solidariteit tonen, minder verdeeldheid accepteren. We moeten méér samenwerken, niet minder.
Laat 9 mei een dag van hoop zijn. Hang de vlag uit. Vier feest. Met je buren, je collega’s, je vrienden, je familie. In deze tijd van onzekerheid kiest Den Haag bewust en overtuigd voor Europa. Voor vrijheid. Voor vrede. Voor recht.
Door Robert van Asten, wethouder Europa (D66), gemeente Den Haag
